Nur Nevra
Kullanıcı
Konur papağanlarının en küçük türü olan yeşil yanaklı (green-check) konur papağanları son zamanlarda gittikçe popülerleşiyor. Bunu şüphesiz neşeli, oyuncu ve enerjik kişiliğine borçlu. Diğer konur türlerine göre daha az gürültücü oluşu da tercih edilme sebepleri arasında. Ancak malesef bu enerjik papağanın beslenmesine aynı ilgi gösterilmiyor. Yeşil yanaklı konur papağanının doğadaki beslenme alışkanlıklarını izlediğimizde, sultan papağanı veya muhabbet kuşu gibi granivor (tohumcul) papağan türlerinden biraz daha farklı bir beslenmeye sahip olduğunu görüyoruz.
Bu yazıda, 2021 yılında yazılmış ve Neotropical Biology and Conservation dergisinde yayınlanmış olan; yeşil yanaklı konur papağanının (Pyrrhura molinae) beslenme ekolojisini inceleyen makaleyi yorumlayarak bu türün beslenmesine biraz ışık tutacağız.
İlgili makale: Benavídez, A., Tallei, E., Lilian, E. A., & Rivera, L. (2021). Feeding ecology of the Green-cheeked Parakeet, Pyrrhura molinae (Psittaciformes, Psittacidae), in a subtropical forest of Argentina. Neotropical Biology and Conservation, 16(1), 205–219. https://doi.org/10.3897/neotropical.16.e62109
Arjantin'in sıcak ve nemli yazlara, ılıman kışlara sahip subtropikal ormanlarında 2 yıl yapılan bir saha çalışmasında yeşil yanaklı konurlar hakkında ulaşılan bilgiler şunlardı:
Esnek Diyet, "Kilittaşı" Besinler ve Mevsimsel Döngü
Yapılan saha çalışması bu konu papağanının mevsimsel şartlara göre esnek bir beslenme tutumu sergileyebildiğini gösteriyor. Bizin için önemli olan, bu döngüyü evde taklit etmemizin gerekli olup olmadığını öğrenmek. Ve evet, taklit etmemiz lazım. Bunun temel sebebi fizyoloji. Kuşların döngüsel beslenmesi onların kendi dönemleriyle de uyumludur. Mesela tüy döneminde yedikleri aslında tüy dökümünü destekleyen, üreme zamanı yedikleri aslında üreme hormonlarının sentezlenmesini arttıran besinlerdir. Biz bu döngüyü takip ettiğimizde kuşun doğal dönemlerini sağlıklı şekilde yaşamasını da sağlamış oluruz.
Yapılan uzun süreli gözlemde %31 oranında Celtis İguanaea meyvesi, %22 oranında Trema Micrantha meyvesi tüketimi görüldüğünü belirtmiştim. Yazıda bu iki meyveye "kilittaşı besin" denmiş. Bu iki meyveyi biraz araştırdım ama malesef tam bir Türkçe isimlendirmesi bile yok. Arjantin'in yerel ve vahşi meyveleri. Besin analizleri hakkında pek bir veri yok ancak antioksidan ve diyet lifi açısından zengin gözüküyor. Benim asıl öğrenmek istediğim şey içerdikleri şeker miktarıydı ama net bir veriye ulaşamadım. Yine de bu meyvelerin elma armut gibi yüksek oranda şeker içermediğini tahmin etmek kolay. Özellikle ham halindeyken tüketiminde çok daha hafif bir şeker oranı ile karşılaşırız. Bu önemli. Çünkü papağanın meyve yemesi değil yedikleri ile ne kadar şeker aldığı mühim. Şekersiz meyvelerle aynı miktarda armutu, üzümü, muzu vs evdeki papağanımıza verirsek fazla şeker tüketimi olacağı için karaciğer yağlanmasına sebep oluruz.
Celtis İguanaea meyvesi
Trema Micrantha meyvesi
Mevsimsel döngüden bahsettik. Aslında yıl içinde iki döngü var: Kurak mevsim ve yağış mevsimi.
Kurak Mevsim : Bu dönemde azalan besinler sebebiyle konur papağanının daha tohum ağırlıklı beslediği ve düşük miktarda yaprak tükettiği gözlenmiş.
Yağış Mevsimi : Bu zamanlarda ise meyve, çiçek ve nektar tüketimi artıyor. Daha az granivor (tohumcul) beslenme gösteriyorlar.
Buraya şöyle bir altbaşlık açmak istiyorum. Yazının başında dediğim gibi, yeşil yanaklı konur papağanının yaşadığı Arjantin'in iklimi subtropikal: Yazları nemli ve sıcak, kışları ise ılık. Bu noktada soğuğa karşı dirençli olmayı gerektirecek bir beslenme tipi yok. Evde beslenen kuşlarda kısmen de olsa kış soğukluğuna maruziyet varsa, doğal döngüde yeri olmayan bir beslenme ile kuşların dönemsel olarak biraz daha yağlı beslenmesi gereken bir süreç oluyor. Bunu konur papağanı bazında düşünürsek, yağlı tohumlar bir yere kadar sağlar diye düşünüyorum.
©samuel olivieri bornand
Beslenme Profili
Az önceden beri konuştuğumuz beslenme tablosuna baktığımızda, konur papağanının mevsimsel besinlere göre değişen, esnek bir diyeti olduğu söylenebilir. Yarı-fırsatçı (bulduğu herşeyi yiyenlerin beslenmesi fırsatçı olarak isimlendirilir), bulduklarını yiyiyor ama seçici davranışı da var.
Bu esnek diyetteki tüm besinleri bir hazneye atıp püre yapsak ve sonra bu pürenin besin analizini çıkarsa ortaya yaklaşık olarak şöyle bir tablo çıkıyor:
%30-45 karbonhidrat: Taze meyvelerden gelen şekerler bunun büyük kısmını kaplıyor ve temel enerji kaynağı. Doğal şekere yüksek adaptasyonu var.
%20-25 lif: Tükettiği yaprak, meyve, kabuk vb besinlerle sağladığı lif. Lifli beslenmeye açık ancak çok yüksek düzey sindirimini zorlayacaktır.
%10-15 protein: Baklagil tohumu gibi bitkisel kaynaklardan gelen bir protein tüketimine sahip. Ara sıra tükettiği lava, böcek ile sınırlı bir hayvansal gıda tüketimi var.
%5-10 yağ: Çoğunlukla doymamış yağ asitleri (bitkisel temelli). Ağaç tohumları ve meyve çekirdeklerinden geliyor.
Su içeriği yüksek, taze bir beslenmesi var. Mikrobesinler açısından zengin besinleri tüketiyor.
Bu tarz tabloların bir bakış açısı kazandırması için diğer psittacine türleriyle kıyaslama yapmanın faydalı olacağını düşünüyorum. Bu gözle jako, sultan, Amazon, sevda, lori papağanı ve muhabbet kuşu gibi farklı gruplardan birkaç papağan seçersek şöyle bir kıyaslama ortaya çıkıyor:
Amazon, jako papağanlarına kıyasla çok daha düşük yağlı; sultan, sevda papağanı ve muhabbet kuşuna kıyasla daha yüksek enerji içerikli (şeker) besleniyorlar. Birçok türe göre enerji kaynağı tohumlardan gelen yağlar veya nişastalar değil, meyvelerden gelen şeker
Buraya altbaşlık açmak istedim. Yazı boyunca meyveden gelen şeker bahsi geçse de ve beslenmenin %65-70 civarı meyve olsa da konur papağanlarının tükettiği meyvelerin şeker oranının düşük olduğunu hatırlatmak isterim. Bu %70'lik oranı evde üzüm, karpuz, elma vb. meyvelerle takip edersek alması gerekenden çok daha yüksek şeker almasına sebep oluruz ve bu da karaciğer yağlanması gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açar.
Vitamin-mineral profili; renkli ve çeşitli meyveler, çiçekler sayesinde zengin. A vitamini alımı diğer türlere kıyasla daha yüksek (beta karotenler). C vitamini ve antioksidan alımı belirgin. Bu, tüy sağlığı veya bağışıklık gibi konularda konur papağanlarını güçlü kılıyor.
Protein tüketimi sultan papağanına benziyor. Amazon, jako gibi yüksek protein toleransı yok ve zaten hayvansal besin tüketimi de sınırlı.
Yarı-fırsatçı olarak isimlendirmiştik konur papağanını: Çiçekler, meyveler, ağaç tohumları... Diğer birçok psittacineye kıyasla oldukça geniş bir besin çeşitliliğine sahip. Muhabbet kuşu gibi katı bir granivor beslenmesi, lori papağanı gibi sabit bir nektarivor diyeti yok. Tam bir meyveci de sayılmaz. Fırsatçı beslenmenin getirdiği bir zenginlik hakim. Besin çeşitliliği esnek olsa da fizyolojik olarak tamamen otçul bir tür elbette.
Kısaca, konur papağanları karotenoidler ve şeker içeriği en yüksek; Amazon ve jako ya göre çok daha düşük yağ-protein içeriğine sahip; sultan, cennet papağanı veya muhabbet kuşu gibi tohum temelli beslenmeye bir tür.
©Raphael Kurz - Aves do Sul
Tabebuia rosea (Pembe Trompet Ağacı) çiçeği olduğunu düşündüğüm bir çiçekle beslenen konur papağanı.
Aslında bu yazıya ev ortamındaki beslenme tipini de ekleyecektim ama çok uzayacağını düşündün. Bu yüzden makalede bahsi geçen kısımlar çerçevesinde dolanıp ev ortamındaki uygulama fikirlerini başka bir konuya saklıyorum. Umarım faydalı bir içerik olmuştur. Bu tarz saha gözlemleri vesilesiyle papağanların beslenme sistemlerine ve fizyolojilerine karşı biraz daha dengeli bir bakış sergileyebiliriz.
Bu yazıda, 2021 yılında yazılmış ve Neotropical Biology and Conservation dergisinde yayınlanmış olan; yeşil yanaklı konur papağanının (Pyrrhura molinae) beslenme ekolojisini inceleyen makaleyi yorumlayarak bu türün beslenmesine biraz ışık tutacağız.
İlgili makale: Benavídez, A., Tallei, E., Lilian, E. A., & Rivera, L. (2021). Feeding ecology of the Green-cheeked Parakeet, Pyrrhura molinae (Psittaciformes, Psittacidae), in a subtropical forest of Argentina. Neotropical Biology and Conservation, 16(1), 205–219. https://doi.org/10.3897/neotropical.16.e62109
Arjantin'in sıcak ve nemli yazlara, ılıman kışlara sahip subtropikal ormanlarında 2 yıl yapılan bir saha çalışmasında yeşil yanaklı konurlar hakkında ulaşılan bilgiler şunlardı:
- Toplam 18 bitki türü tüketimi gözlemlenmiş
- %31 oranında Celtis İguanaea meyvesi tüketimi kaydedilmiş
- %22 oranında Trema Micrantha meyvesi tüketimi gözlemlenmiş
- Beslenme tutumlarında “çok çeşit” yerine “birkaç türün bolca kullanımı” eğilimi var
- Yapılan kayıtlar şöyle genel bir tablo oluşturuyor:
| Meyve | %67 |
| Tohum | %17 |
| Çiçek | %10 |
| Yaprak | %5 |
| Nektar | %2 |
- Tüketilen tohum ağaç tohumu
Esnek Diyet, "Kilittaşı" Besinler ve Mevsimsel Döngü
Yapılan saha çalışması bu konu papağanının mevsimsel şartlara göre esnek bir beslenme tutumu sergileyebildiğini gösteriyor. Bizin için önemli olan, bu döngüyü evde taklit etmemizin gerekli olup olmadığını öğrenmek. Ve evet, taklit etmemiz lazım. Bunun temel sebebi fizyoloji. Kuşların döngüsel beslenmesi onların kendi dönemleriyle de uyumludur. Mesela tüy döneminde yedikleri aslında tüy dökümünü destekleyen, üreme zamanı yedikleri aslında üreme hormonlarının sentezlenmesini arttıran besinlerdir. Biz bu döngüyü takip ettiğimizde kuşun doğal dönemlerini sağlıklı şekilde yaşamasını da sağlamış oluruz.
Yapılan uzun süreli gözlemde %31 oranında Celtis İguanaea meyvesi, %22 oranında Trema Micrantha meyvesi tüketimi görüldüğünü belirtmiştim. Yazıda bu iki meyveye "kilittaşı besin" denmiş. Bu iki meyveyi biraz araştırdım ama malesef tam bir Türkçe isimlendirmesi bile yok. Arjantin'in yerel ve vahşi meyveleri. Besin analizleri hakkında pek bir veri yok ancak antioksidan ve diyet lifi açısından zengin gözüküyor. Benim asıl öğrenmek istediğim şey içerdikleri şeker miktarıydı ama net bir veriye ulaşamadım. Yine de bu meyvelerin elma armut gibi yüksek oranda şeker içermediğini tahmin etmek kolay. Özellikle ham halindeyken tüketiminde çok daha hafif bir şeker oranı ile karşılaşırız. Bu önemli. Çünkü papağanın meyve yemesi değil yedikleri ile ne kadar şeker aldığı mühim. Şekersiz meyvelerle aynı miktarda armutu, üzümü, muzu vs evdeki papağanımıza verirsek fazla şeker tüketimi olacağı için karaciğer yağlanmasına sebep oluruz.
Celtis İguanaea meyvesi
Trema Micrantha meyvesi
Mevsimsel döngüden bahsettik. Aslında yıl içinde iki döngü var: Kurak mevsim ve yağış mevsimi.
Kurak Mevsim : Bu dönemde azalan besinler sebebiyle konur papağanının daha tohum ağırlıklı beslediği ve düşük miktarda yaprak tükettiği gözlenmiş.
Yağış Mevsimi : Bu zamanlarda ise meyve, çiçek ve nektar tüketimi artıyor. Daha az granivor (tohumcul) beslenme gösteriyorlar.
Buraya şöyle bir altbaşlık açmak istiyorum. Yazının başında dediğim gibi, yeşil yanaklı konur papağanının yaşadığı Arjantin'in iklimi subtropikal: Yazları nemli ve sıcak, kışları ise ılık. Bu noktada soğuğa karşı dirençli olmayı gerektirecek bir beslenme tipi yok. Evde beslenen kuşlarda kısmen de olsa kış soğukluğuna maruziyet varsa, doğal döngüde yeri olmayan bir beslenme ile kuşların dönemsel olarak biraz daha yağlı beslenmesi gereken bir süreç oluyor. Bunu konur papağanı bazında düşünürsek, yağlı tohumlar bir yere kadar sağlar diye düşünüyorum.
©samuel olivieri bornand
Beslenme Profili
Az önceden beri konuştuğumuz beslenme tablosuna baktığımızda, konur papağanının mevsimsel besinlere göre değişen, esnek bir diyeti olduğu söylenebilir. Yarı-fırsatçı (bulduğu herşeyi yiyenlerin beslenmesi fırsatçı olarak isimlendirilir), bulduklarını yiyiyor ama seçici davranışı da var.
Bu esnek diyetteki tüm besinleri bir hazneye atıp püre yapsak ve sonra bu pürenin besin analizini çıkarsa ortaya yaklaşık olarak şöyle bir tablo çıkıyor:
%30-45 karbonhidrat: Taze meyvelerden gelen şekerler bunun büyük kısmını kaplıyor ve temel enerji kaynağı. Doğal şekere yüksek adaptasyonu var.
%20-25 lif: Tükettiği yaprak, meyve, kabuk vb besinlerle sağladığı lif. Lifli beslenmeye açık ancak çok yüksek düzey sindirimini zorlayacaktır.
%10-15 protein: Baklagil tohumu gibi bitkisel kaynaklardan gelen bir protein tüketimine sahip. Ara sıra tükettiği lava, böcek ile sınırlı bir hayvansal gıda tüketimi var.
%5-10 yağ: Çoğunlukla doymamış yağ asitleri (bitkisel temelli). Ağaç tohumları ve meyve çekirdeklerinden geliyor.
Su içeriği yüksek, taze bir beslenmesi var. Mikrobesinler açısından zengin besinleri tüketiyor.
Bu tarz tabloların bir bakış açısı kazandırması için diğer psittacine türleriyle kıyaslama yapmanın faydalı olacağını düşünüyorum. Bu gözle jako, sultan, Amazon, sevda, lori papağanı ve muhabbet kuşu gibi farklı gruplardan birkaç papağan seçersek şöyle bir kıyaslama ortaya çıkıyor:
Amazon, jako papağanlarına kıyasla çok daha düşük yağlı; sultan, sevda papağanı ve muhabbet kuşuna kıyasla daha yüksek enerji içerikli (şeker) besleniyorlar. Birçok türe göre enerji kaynağı tohumlardan gelen yağlar veya nişastalar değil, meyvelerden gelen şeker
Buraya altbaşlık açmak istedim. Yazı boyunca meyveden gelen şeker bahsi geçse de ve beslenmenin %65-70 civarı meyve olsa da konur papağanlarının tükettiği meyvelerin şeker oranının düşük olduğunu hatırlatmak isterim. Bu %70'lik oranı evde üzüm, karpuz, elma vb. meyvelerle takip edersek alması gerekenden çok daha yüksek şeker almasına sebep oluruz ve bu da karaciğer yağlanması gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açar.
Vitamin-mineral profili; renkli ve çeşitli meyveler, çiçekler sayesinde zengin. A vitamini alımı diğer türlere kıyasla daha yüksek (beta karotenler). C vitamini ve antioksidan alımı belirgin. Bu, tüy sağlığı veya bağışıklık gibi konularda konur papağanlarını güçlü kılıyor.
Protein tüketimi sultan papağanına benziyor. Amazon, jako gibi yüksek protein toleransı yok ve zaten hayvansal besin tüketimi de sınırlı.
Yarı-fırsatçı olarak isimlendirmiştik konur papağanını: Çiçekler, meyveler, ağaç tohumları... Diğer birçok psittacineye kıyasla oldukça geniş bir besin çeşitliliğine sahip. Muhabbet kuşu gibi katı bir granivor beslenmesi, lori papağanı gibi sabit bir nektarivor diyeti yok. Tam bir meyveci de sayılmaz. Fırsatçı beslenmenin getirdiği bir zenginlik hakim. Besin çeşitliliği esnek olsa da fizyolojik olarak tamamen otçul bir tür elbette.
Kısaca, konur papağanları karotenoidler ve şeker içeriği en yüksek; Amazon ve jako ya göre çok daha düşük yağ-protein içeriğine sahip; sultan, cennet papağanı veya muhabbet kuşu gibi tohum temelli beslenmeye bir tür.
©Raphael Kurz - Aves do Sul
Tabebuia rosea (Pembe Trompet Ağacı) çiçeği olduğunu düşündüğüm bir çiçekle beslenen konur papağanı.
Aslında bu yazıya ev ortamındaki beslenme tipini de ekleyecektim ama çok uzayacağını düşündün. Bu yüzden makalede bahsi geçen kısımlar çerçevesinde dolanıp ev ortamındaki uygulama fikirlerini başka bir konuya saklıyorum. Umarım faydalı bir içerik olmuştur. Bu tarz saha gözlemleri vesilesiyle papağanların beslenme sistemlerine ve fizyolojilerine karşı biraz daha dengeli bir bakış sergileyebiliriz.
Son düzenleme:
