Sonsuz gibi geldi bana ve evet, tamamen salladım.
Gidip araştırayım bari.
Beyin egzersizi yapalım o zaman. Işık bir enerji. Eğer yeşili ikiye böldükten sonra iki aralıktan birini seçip sürekli yani sonsuza kadar ikiye bölebilseydim bu sonsuz enerji olmaz mıydı?
Renkler ana ve ara renkler olarak ikiye ayrılır
Aklıma hababam sınıfındaki hostesler repliği geldi
Az önce yazdığım şey burada da geçerli. o ara rengi de ara renklere bölersem ışık bir enerji diyorsak sonsuz bir enerji oluyor. Böyle bir şey olabilir mi?
Amacım doğru cevap değil zaten. Maksat beyin egzersizi olsun.
Sonsuz bir enerji olmadığını öğrendik. Sonsuz değilse bir noktada demek ki bölemiyoruz. Ama hangi noktada bölemiyoruz?
Hadi ışığı biraz inceleyelim. Işık enerji ise, miktarı var ise bu miktarlara gösteren bir cetvelimiz var.
Görsel kaynak:
https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/makale/isik-tayfi-nedir
Yukarıdaki cetvelde ışığın enerjisine göre verdiğimiz kategorik isimleri görüyorsunuz. Ben size görünür ışık bölgesinden bir soru sormuştum fakat diğer bölgeler için de sorabilirdik. Ne var ki biz sadece görebildiğimiz ışıklara isimler vermişiz doğal olarak. Göremediklerimiz sayıdan ibaret.
Konumuza dönelim. Cetvelin ortasında sinüs dalga da denilen düşükten yükseğe doğru sıklaşan dalgalar görüyorsunuz. Orada gittikçe sıklaşan bir dalga görsek de tek bir renk seçtiğimizde kendini aynı boyda tekrar eden bir frekans görürüz. ve o dalgalar yatay olarak ölçülür. Hem de yabancı olmadığımız birimden metre cinsinden ölçülür.
Her frekansın bir dalga boyu var dedik. Görebildiğimiz ışıklar tabloda baktığımızda 1 mikro metre ile 100 nanometre arasındaymış. Dalgaboyunun neresi olduğunu anlayamadıysanız aşağıdaki görsel yardımcı olacaktır.
Işığın enerjisi 1 saniye içine kaç adet dalgaboyu sıkıştırdığınıza göre değişiyor. Buna da frekans diyoruz. 3 petahertz civarı imiş görünür ışık. Yani 1 saniyede 1¹⁵ adet dalga yayınlanıyormuş yani.
Müthiş cevabımız şu. Renkleri iki ayrı tona bölüyoruz dediğimizde 1 saniyenin içine sıkıştırılmış 1¹⁵ adet dalgayı ikiye bölmüş oluyoruz. Tekrar tekrar böldüğümüzde Bir üzeri 7.5, bir üzeri onun iki yarısı diye diye gidiyor. Fakat böle böle böle gittiğimizde en sonunda o 1 adet sinüs dalgasından da aşağı iniyoruz. Bir dalganın boyu 100 nanometre görünür ışık için fakat bşz böle böle böle 80 nanometreye düştüğümüzde artık o dalga anlamını yitiriyor. Yani o renk matematiksel olarak renk olmuyor artık. Bir ölçüm cihazı düşünün ya da bir bilgisayar programı. Program 1 saniye içindeki dalgayı böle böle 100 nanometrenin altına düştüğünde artık hata verecektir çünkü o en küçük birimin altına düşecektir.
Aynı şey bütün ışık spektrumdaki dalga boyu için geçerli. Yukarda anlattığım bütün şeyler ışığın dalga özelliği ile yapılan hesaplardı. Peki ya parçacık olarak hesaplandığında durum ne? Bu daha basit biraz daha nesnelere benzediği için. Çünkü atomdaki foton belli, elektron belli, bunların enerji seviyeleri belli. Bunu anlamak için atomu anlamak gerekiyor çok kabaca. Foton nedir? Bir atoma enerji verildiğinde verdiğiniz enerjiye göre elektronlar bir üst yörüngeye çıkar o enerji ile. enerji bitince de hemen kendi yörüngesine döner. Enerjisini harcama şekli de foton ortaya çıkarmaktır. Yani elektron bir alt yörüngeye geçebilmek için ışık atar.
Belli foton sayısı belli enerji demektir. Çok teknik detaya girmeden biraz analoji ile anlatayım. 10 foton yeşil renk çıkarıyor diyelim. ikiye böldün 5 foton çıkıyor. açık yeşil oldu bu da. fakat yine ikiye bölünce 2.5 foton oldu. Bir foton ikiye bölünebilir mi? elbette bölünemez. Kabaca bu yüzden renk özelliğini yitiriyor. Fakat her anolojide olduğu gibi bu da yanlış bir analoji. Sadece tarif edebilmek için yapılmış bir şey. O en bölemediğimiz kısımı hesaplayabilmek için kullandığımız sabitin adı sıkı durun bildiğiniz bir şey. Planck sabiti.
Planck sabiti işte o en küçük enerji paketçiğini hesaplamak için kullanılan eşiğin adı. Hani teee yukarda söylediğimiz dalganın dalga özelliğinş ne zaman kaybetmesi gerektiğini gösteren eşik.
Yukardaki grafikte işte o eşiğin geçilme değeri gösteriliyor. Dikey ince çizgiler planck sabitine göre düzenlenmiş. Ruhun şad olsun Max Planck.
Bir dahaki yazımda size belediyede elektrik tasarrufu yapmak isterkrn kuantumun bulunmasını açıklayacağım. Kuantum tam olarak bu sebepten çıkmıştır. Belediye tasarruf etsin diye.
